Dzisiaj jest sobota, 17 listopada 2018 r., 321 dzień roku
0
0
0
WIADOMOŚCI | SPORT | OGŁOSZENIA | BAZA FIRM | BLOGI | KULTURA | WIDEO | ZAKUPY | GALERIA ZDJĘĆ | PRZETARGI
(ZDJĘCIA) 50 lat Elektrowni Kozienice - Rozwój Kozienic i Elektrowni
Dodał: KamZap, 03-05-2018 08:00, odsłon: 3905
Kozienice w latach sześćdziesiątych XX w. Fot: Kozienice – monografia miasta i regionu 1945-1990/Sebastian Piątkowski, Kozienice 2012
Kozienice w latach sześćdziesiątych XX w. Fot: Kozienice – monografia miasta i regionu 1945-1990/Sebastian Piątkowski, Kozienice 2012

Między 1970, a 1980 r., liczba mieszkańców Kozienic podwoiła się, wzrastając z 8 tys. do blisko 16,2 tys. osób; przy Elektrowni miał swoją delegaturę Automobilklub Świętokrzyski, działał też tu klub wspinaczki wysokogórskiej „Grań”. Te i inne informacje znajdziemy w publikowanej dzisiaj VI części historii Elektrowni Kozienice,  której budowa rozpoczęła się 50 lat temu.

W celu zagospodarowania pyłów wytwarzanych w elektrowni w jej sąsiedztwie wybudowano Zakłady Betonów Komórkowych, będących filią zakładów produkcji elementów budowlanych w Puławach. Przedsiębiorstwo to zatrudniło ponad 500 pracowników, z znacznej części pochodzących z podkozienickich wiosek. Większą, bo liczącą 700 osób załogę, posiadał Zakład Prefabrykatów Betonowych Energetyki, wykorzystujący w swej produkcji żużel powstający ze spalania węgla w blokach energetycznych. Podobny profil posiadał, uruchomiony w połowie lat siedemdziesiątych XX w., Zakład Elementów Betonowych dla Energetyki. Rozbudowie elektrowni i związanych z nią zakładów towarzyszył rozwój sieci handlowej i usługowej, budowa nowej mleczarni i piekarni, a także rozszerzenie zadań przez przedsiębiorstwa komunalne. Nie będzie przesadą stwierdzenie, że to właśnie Elektrownia „Kozienice” zbudowała nowoczesne miasto w kształcie, który możemy oglądać po dziś dzień.

 

Nowa społeczność Kozienic

Wpływ elektrowni na rozwój Kozienic jest widoczny także w danych dotyczących demografii. W ciągu zaledwie dekady, między 1970 a 1980 r., liczba mieszkańców miasta podwoiła się, wzrastając z 8 tys. do blisko 16,2 tys. osób. Chociaż wielu młodych mężczyzn przyjeżdżających budować elektrownię i pracować w niej wyjeżdżało po pewnym czasie do innych miast, liczni zdecydowali się osiąść tutaj i założyć rodziny. Wystarczy wspomnieć, że podczas gdy w 1970 r. na 100 mężczyzn mieszkających w Kozienicach przypadało 107 kobiet, to w dziesięć lat później tych „statystycznych” kobiet było zaledwie 101. Wzrost liczby rodzin w których przychodziły na świat dzieci wymagał wysokich nakładów na rozwój żłobków, przedszkoli, szkół oraz placówek opieki medycznej. Elektrownia „Kozienice” odegrała kluczową rolę w stworzeniu nowej społeczności miasta, a wielu potomków budowniczych i pierwszych pracowników tego zakładu mieszka w nim po dziś dzień.

„Hades”, „Energetyk”, „Dal” i „Grań”  

Miastotwórcza rola Elektrowni „Kozienice” objęła także liczne sfery życia społecznego. Ponieważ wśród jej budowniczych i pracowników bardzo wysoki odsetek stanowili młodzi kawalerowie, szybko pojawiła się potrzeba wypracowania sposobów zagospodarowania ich wolnego czasu tak, by nie tracili go na „najprostsze rozrywki”. Problem ten dotyczył zwłaszcza mieszkańców dwóch hoteli robotniczych w Świerżach Górnych oraz tamtejszego osiedla, a więc społeczności obejmującej w latach siedemdziesiątych XX w. blisko 1,5 tys. osób. Na ich potrzeby stworzony został klub hotelowy, który dysponował biblioteką, a także organizował systematycznie drobne przedsięwzięcia artystyczne oraz spotkania z ciekawymi ludźmi itd. Jego praca stworzyła fundament dla powołania do życia w końcu lat siedemdziesiątych XX w. Klubu „Hades”. Placówka ta umożliwiała osobom odwiedzającym jej siedzibę oglądanie telewizji, grę w brydża i szachy, udział w pracach grupy tanecznej itd. Wkrótce całe osiedle w Świerżach Górnych zostało objęte radiowęzłem, dla którego pracownicy „Hadesu” przygotowywali codzienny serwis wiadomości, przeplatanych muzyką. Jesienią 1984 r. w Świerżach Górnych odbyło się specjalne zebranie, w czasie którego ustalono, że cały ciężar prowadzenia pracy kulturalnej w tej miejscowości i Kozienicach przejmie nowoutworzony Klub „Energetyk”. Już od początku istnienia zakładu jego pracowników zachęcano, by wstępowali w szeregi licznych organizacji, zajmujących się działalnością kulturalną i społeczną. Warto przypomnieć w tym miejscu działającą przy elektrowni delegaturę Automobilklubu Świętokrzyskiego, organizującą cyklicznie Samochodowe Rajdy Puszczy Kozienickiej, klub żeglarski „Dal” oraz klub wspinaczki wysokogórskiej „Grań”.

 

Dzięki omawianemu zakładowi w Kozienicach pojawiło się też – pierwsze w historii tego miasta – regularnie wydawane pismo, a mianowicie dwutygodnik „Budujemy Elektrownię”. Jego pierwsze wydanie trafiło na lokalny rynek jesienią 1972 r., jeszcze w formie tzw. jednodniówki. Z biegiem czasu przekształciło się ono w profesjonalny tytuł, tworzony przez kilkuosobową redakcję. Wydawnictwo otrzymało atrakcyjną jak na owe czasy formę, wykorzystując różne kroje czcionek, liczne fotografie, a także rysunki satyryczne. Kresem jego istnienia okazało się wprowadzenie w Polsce stanu wojennego. Po kilku latach Elektrownia „Kozienice” zaczęła wydawać nowy tytuł prasowy – dwutygodnik „Energoimpulsy”.

 

Ochrona środowiska 

Chociaż elektrownia zapewniała pracę, byt i dobre perspektywy na przyszłość tysiącom osób, szybko okazało się, że jej funkcjonowanie może przynieść mieszkańcom Kozienic i regionu także zjawiska negatywne. Wiązały się one z – obserwowanym w kolejnych latach coraz wyraźniej – zanieczyszczeniem środowiska w pasie otaczającym Świerże Górne. Chociaż początkowo szacowano, że coroczny wypał żużla i popiołu będzie wynosić 1,3 mln ton, w latach osiemdziesiątych był on znacznie wyższy, sięgając 1,6 mln ton. Tylko kilkanaście procent odpadów było wykorzystywanych w przemyśle budowlanym i cementowym – resztę umieszczano hydraulicznie na tzw. mokrych składowiskach, zajmujących areał przekraczający 170 hektarów. W pewnym momencie Elektrownia „Kozienice” znalazła się nawet w pierwszej dziesiątce rankingu zakładów, uznanych za największych trucicieli środowiska naturalnego w kraju. Leśnicy pracujący w Puszczy Kozienickiej alarmowali o osłabieniu biologicznym drzew, zahamowaniu ich rozwoju, a także obumieraniu. Jak podkreślano, hałdy popiołu i żużla piecowego tłoczonego z elektrowni naruszały naturalny obieg wodny, przyczyniając się do obniżania poziomu wód gruntowych. 

 

Marginalizowane przez długi czas problemy stały się od pewnego momentu przedmiotem ożywionych sporów, związanych z rodzeniem się w polskim społeczeństwie świadomości ekologicznej, m.in. w kontekście decyzji o budowie elektrowni atomowej w Żarnowcu. W latach osiemdziesiątych władze województwa radomskiego rozpoczęły realizację szeroko zakrojonego programu, mającego na celu ochronę przyrody. Jego założenia spotkały się z silnym odzewem dyrekcji Elektrowni „Kozienice”. Pomimo konieczności wygospodarowania w budżecie poważnych środków finansowych, rozpoczęła ona systematyczną wymianę elektrofiltrów na blokach energetycznych. Wspierała także w najróżniejszy sposób działania kozienickich zakładów, obejmujące modernizacje kotłowni, likwidację dzikich wysypisk śmieci, budowę rejonowego wysypiska śmierci i boksów na odpady poprodukcyjne, rekultywację składowisk popiołu i żużla. Towarzyszyła temu rozbudowa kozienickiej oczyszczalni ścieków, zwieńczona podjęciem decyzji o zmianie technologii jej pracy. Z perspektywy lat należy stwierdzić, że działania te przyniosły pełen sukces. Bezsprzecznie pozwoliły one ocalić Puszczę Kozienicką jako unikalny w skali regionu kompleks przyrodniczy, odgrywający dużą rolę w ochronie fauny i flory, a także rozwoju turystyki i wypoczynku.

 

Dr Sebastian Piątkowski

Skontaktuj się z autorem tekstu: KamZap
Facebook
Google
Wykop
Zgłoś
Wyślij
Drukuj
Komentowanie dozwolone wyłącznie dla zarejestrowanych użytkowników portalu.
AKTUALNOŚCI
WSZYSTKIE +
Fot. A©Arpass
We wtorek 14 listopada w późnych godzinach wieczornych oberwała się cała balustrada balkonowa na j...
Fot. Mariusz Grotkowski
W czwartek 15 października Przewodniczący Gminnej Komisji Wyborczej w Garbatce-Letnisku Artur Rusinek wrę...
Fot. KKM
Już 9 grudnia Kozienicki Klub Motorowy organizuje 4. Rajd Enduro "Pogoń za bałwanem". Miłośnicy dwó...
Fot. PSP im. BCh w Ursynowie
W miniona niedzielę połączeni radosnym świętowaniem Niepodległej Polski mieszkańcy Ursynowa i okolicznych...

Kronika
Zobacz więcej

KONTO UŻYTKOWNIKA
WIĘCEJ +

Login:

Hasło:



Ostatnie komentarze
Zobacz więcej
Gmina Kozienice
Zobacz więcej
Powiat Kozienicki
Zobacz więcej
Garbatka-Letnisko
Zobacz więcej
MCSW
Zobacz więcej
WszystkoBlisko - sklep internetowy
PRZEJDŹ DO GALERII +
NA GÓRĘ STRONY +
Nasze serwisy:
Kategorie:
Informacje:
Reklama:
Gazeta Kozienice24 to niezależne media elektroniczne w Kozienicach - jako jedyni całodobowo informujemy o wydarzeniach w mieście i regionie. Dzięki rzetelności i szybkości w przekazywaniu informacji oraz przynależności do grupy medialnej każdego dnia odwiedza nas wiele tysięcy czytelników.

Kontakt z działem reklamy:
E-mail: reklama@arpass.pl lub tel: 500-304-413
facebook